آیا درد سینه در کودک خطرناک است؟

درد قفسه سینه در کودکان یکی از علائمی است که می‌تواند والدین را نگران کند، به‌ویژه اگر کودک آن را به‌طور مکرر ابراز کند یا همراه با تنگی نفس یا بی‌حالی باشد. در حالی که در بزرگسالان درد قفسه سینه به‌سرعت ذهن را به سمت بیماری‌های قلبی می‌برد، در کودکان بیشتر اوقات منشأ این دردها غیرقلبی است. گرفتگی عضلات قفسه سینه، التهاب غضروف‌های دنده‌ای، اضطراب، مشکلات گوارشی یا حتی آسم از دلایل شایع این نوع دردها هستند. با این حال، تشخیص دقیق علت بدون بررسی پزشکی ممکن نیست و در برخی موارد نادر، علل قلبی همچون نارسایی مادرزادی یا آریتمی‌ها نیز مطرح می‌شوند. اگر کودک شما دچار درد مکرر قفسه سینه است یا این درد با فعالیت، تعریق، یا سرگیجه همراه می‌شود، مشاوره با جراح قفسه سینه و پزشک متخصص کودکان یا فوق تخصص قلب اطفال توصیه می‌شود.

از درد قفسه سینه در کودکان چه می‌دانید

از گذشته تاکنون درد سینه در کودکان اغلب اوقات موجب نگرانی پدر و مادر می‌شود، اما بهتر است بدانید در 90 درصد مواقع هیچ مشکل جدی برای سلامتی کودکان ایجاد نمی‌کند. عوامل مختلفی می‌تواند موجب درد قفسه سینه در خردسالان شود و بهتر است بدانید در اکثر موارد، این عارضه اصلا مربوط به بیماری قلبی نمی‌باشد. شایع‌ترین علت درد قفسه سینه در افراد سنین پایین، درد در دیواره قفسه سینه می‌باشد که ریه‌ها را احاطه کرده است. با این حال، بهتر است بدانید درد قفسه سینه از کودکان تا بزرگسالان و هر گروه سنی بسیار ناخوشایند و آزار دهنده است. درمان زودهنگام و مشاوره سریع با پزشک می‌تواند در مقابل مشکلاتی که سبب بروز این بیماری شده است، غلبه کند.
میانگین سنی بچه‌هایی که در طول زندگی خود درد قفسه سینه را تجربه می‌کنند 11 الی 14 سال می‌باشد، اما ممکن است در کودکان نوپای 2 ساله نیز این عارضه دیده شود. با این حال، علل‌های مختلفی برای درد قفسه سینه کودکان کشف شده است و این بستگی به نظر نهایی پزشک دارد که بیماری را چگونه ارزیابی کند. بعد از بررسی‌های لازم، در اکثر موارد این اطمینان به خانواده کودک داده می‌شود که مشکل حادی وجود ندارد که در کم کردن استرس و اضطراب کودک و والدین نقش اساسی دارد. پزشک ماهر علاوه بر اینکه جناغ سینه و قفسه سینه را بررسی می‌کند اجزای دیگری از بدن کودک را نیز معاینه خواهد کرد؛ مانند عضله‌های قفسه سینه کودک، پوست روی شکم و قفسه سینه کودک، پرده جنبی یا همان پلورا که نوعی پوشش نازک برای دنده‌ها محسوب می‌شود و…
قفسه سینه به دو قسمت چپ و راست تقسیم می‌شود و عموما دردهای مرتبط با سمت چپ قفسه سینه باید کمی جدی‌تر از سمت راست در نظر گرفته شوند. اگر در بعضی مواقع شک کردید که کودک نیاز به اقدام سریع برای درمان دارد، وقت خود را هدر نداده و سریعا به پزشک مراجعه کنید. زیرا مواردی نادری چون آمبولی ریه، آئورت کبدی نیز امکان دارد در خردسالان ایجاد گردد. به غیر از تمامی موارد گفته شده، بعضی از کودکان برای جلب توجه از درد قفسه سینه خود یاد می‌کنند، این امر به دلیل مشکلات روانشناختی بوده که پزشک از طریق فرایند‌های مختلف به کودک مشاوره داده تا این حس در آنها از بین برود.

علائم اولیه درد ناحیه قلب در کودک

درد یا فشاری که بر روی قفسه سینه کودکان ایجاد می‌شود با علائم مختلفی خود را نشان می‌دهد. علائم و نشانه‌هایی که ممکن است با این عارضه رخ دهد، شامل:

• صدمات جدی ناشی از افتادن یا وارد شدن ضربه به قفسه سینه
• ذات الریه یا سینه پهلو کردن کودک
• خس خس مداوم سینه و سرفه‌های شدید
• دل دردهای مداوم
• از دست دادن هوشیاری و سرگیجه
• تنگی نفس که رو به بدتر شدن است.
• مشکل در بلع هر نوع خوراکی حتی مایعات.
• طعم ترش در دهان بخصوص بعد از خوردن غذا
• استفراغ و حالت تهوع در اکثر مواقع
• تب بی دلیل و عرق سرد
• ضعف و سرگیجه شدید در بچه‌ها

صفر تا صد علل درد سینه در کودکان

معمولا علت و علائم درد قفسه سینه در میان کودکان با بزرگسالان بسیار متفاوت‌تر است. اکثر کودکانی که از درد قفسه سینه خود شاکی هستند، از درد در سیستم عضلانی و اسکلتی خود رنج می‌برند که دردی ناشی از عضلات یا استخوان‌های مرتبط با سینه و قسمت محل اتصال آنها است. در ادامه شایع‌ترین علل دردهای مرتبط با قفسه سینه در کودکان را به طور خلاصه ذکر می‌کنیم و عبارتند از:

• اگر برای شما نیز این سوال به وجود آمده است که یک علت درد وسط قفسه سینه در کودکان چیست؟ باید بگوییم تنش عضلانی است. این درد عضلانی بیشتر زمانی رخ می‌دهد که کودک ورزش جدید یا فعالیت سنگین انجام داده است.
• دومین علت درد قفسه سینه سمت راست در کودکان، ضربه‌های ناشی از زمین خوردن در حین بازی است.
• درد قفسه سینه در پسران و دختران امکان دارد ناشی از تنش عاطفی، یا به دلیل یک اضطراب درونی که کودک یا نوجوان را به خود مشغول می‌کند رخ دهد. به عنوان مثال، کودکی که به دندان پزشکی می‌رود دچار استرس است یا مثلا کودکی که می‌خواهد برای اولین بار به پیش دبستانی برود همواره ناراحت است و درد بسیار جزئی در قفسه سینه حس می‌کند.
• گاهی اوقات علت درد قفسه سینه ناشی از التهاب کوستوکندریت در قفسه سینه است، که با دارویی مانند ایبوپروفن به سرعت خوب می‌شود.
• برخی از مواردی که سبب درد ناحیه قلب در کودک می‌شود ناشی از مشکلات تنفسی همچون آسم یا بیماری‌های ریوی مانند ذات الریه است. در این مورد کودک دچار خستگی مداوم، سرفه‌های خوب نشدنی و دچار عدم تحمل گرما می‌شود. در این حالت اگر کودک گریه کند و بدود شرایطش وخیم‌تر خواهد شد.
• مورد دیگری که سبب درد در قسمت قفسه سینه کودکان ایجاد می‌شود، مشکلات گوارشی است؛ مانند ورم معده، التهاب در مری، زخم معده و… همچنین این درد بیشتر به پشت جناغ سینه کشیده می‌شود.
• کشیدن مکرر سیگار یا قلیان میان پسران نوجوان و بچه‌های خردسال از روی ناآگاهی نیز، سبب بروز درد در قفسه سینه آنها می‌شود.
• اگر کودک چیزی را که نباید ببلعد به طور اشتباه بخورد، سبب بروز مشکل در تنفس می‌شود و چون به سختی از مری پایین رفته است، موجب زخم شدن مری و درد قفسه سینه خواهد شد و باید هر چه سریعتر با اورژانس تماس برقرار کرد.
• یک پاسخ دیگری که می‌توان به علت درد قفسه سینه سمت چپ در کودکان اشاره کرد، بلوغ در دختران است. زمانی که دختران در سن 8 یا 9 سالگی به سن بلوغ می‌رسند، سینه‌ها شروع به رشد کرده و قفسه سینه به لمس بسیار حساس‌تر و دردناک‌تر می‌شود. البته طبق تحقیقات شروع این درد ممکن است از 6 یا 7 سالگی باشد و اگر توده ای در آن ناحیه فرزندتان مشاهده کردید، نترسید چون یک روند طبیعی برای رشد سینه است.
• در موارد خیلی اندک گاهی اوقات درد قفسه سینه در بچه‌ها به علت مشکلات زودگذر قلبی است که با ورزش کردن درد شروع می‌شود و با استراحت کافی، بیمار بهبود می‌یابد. اگر کودک احساس کند که فشار روی جناغ سینه سمت چپ بسیار زیاد است، در اینصورت باید کمی مشکل را جدی‌تر در نظر گرفت.
• کودکانی که دچار زونا یا آبله مرغان می‌شوند، چندین روز قبل از اینکه ضایعات و راش پوستی روی بدن آن‌ها ایجاد گردد، دچار سوزش و درد قفسه سینه می‌شوند.
• از هر 100 کودک، یکی از آنها با بیماری عروق کرونر متولد می‌شود. که در صورت نادیده گرفتن این بیماری ناهنجار، می‌تواند تهدید کننده زندگی کودک باشد. عروق کرونر غیر طبیعی معمولا سبب درد در قفسه سینه می‌شود. این عارضه سبب می‌شود اکسیژن رسانی به قلب محدود شود.

چه زمانی مراجعه به پزشک برای درد قفسه سینه درد کودکان ضروری است؟

درد در قفسه سینه کودکان ناخوشایند است اما معمولا بعد از چند دقیقه خود به خود بهبود می‌یابد. هر چند که این بیماری در بین بچه‌ها شایع است اما باید بدانید در موارد بسیار نادر، گاهی خطرناک و بسیار پراهمیت می‌شوند. اگر درد کمی بیشتر طول بکشد، می‌توانید به اندازه وزن آن شربت استامینوفن بدهید تا سریعا این عارضه رفع گردد. اما همواره بهتر است بدانید زمانی به پزشک باید مراجعه کنید که یکی از علائم زیر را کودک شما داشته باشد و شامل:

• درد مداوم قفسه سینه که با وجود استراحت کردن نیز بهبود نمی‌یابد.
• درد قفسه سینه که با خوردن مسکن‌های مخصوص کودکان آرام نمی‌شود.
• درد قفسه سینه زمانی که با تنگی نفس و رنگ پریدگی در کودکان همراه است.
• درد شدید قفسه سینه کودکان که ناشی از زمین خوردن و بالطبع آن دچار شکستگی استخوان‌های جناغ سینه شود.
• اگر کودک از طریق وراثت بیماری دایسکشن آئورت و سندرم مارفان از نوزادی داشته باشد.

نحوه تشخیص علت درد سینه در کودکان

زمانی که درد قفسه سینه شدت یافت و کودک خود را نزد پزشک متخصص بردید، در وهله اول پزشک معاینات فیزیکی را روی کودک با دقت انجام می‌دهد. این عمل شامل لمس و گذاشتن گوشی مخصوص پزشکی روی قفسه سینه است تا ارزیابی کند که آیا درد قفسه سینه از دیواره‌های قلب نشات می‌گیرد یا از ریه‌ها و سایر اندام‌های بدن، در ادامه شرح حال بیمار را از والدین پرس و جو می‌کند. به عنوان مثال درد چند دقیقه طول می‌کشد؟ درد قفسه سینه رفت یا برگشت دارد یا همچنان شدت می‌یابد؟
اگر پزشک با پرسش شرح حال و معاینه فیزیکی، نتوانست علت درد قفسه سینه را بیابد، ممکن است درخواست عکس رادیولوژی از قفسه سینه بدهد. در این صورت متوجه خواهد شد که کودک جسم خارجی را بلعیده یا اینکه دچار عفونت و سینه پهلو شده است. علاوه بر عکس رادیولوژی، سی تی اسکن و ام آر آی نیز گاهی اوقات لازم است روی بیمار کودک انجام شود، زیرا کودکان بسیار حساس هستند و بهتر است همه مسائل از جوانب گوناگون بررسی شود.
در موارد بسیار حاد که حال بیمار وخیم‌تر است، نسخه نوار قلب برای اندازه گیری سیگنال قلب کودکتان تجویز خواهد کرد. هر چند که مشکلات قلبی در کودکان چندان رایج نیست اما پزشک این آزمایش را تنها فقط برای رد احتمال و آسودگی خیال انجام می‌دهد. زمانی که علت بیماری مشخص شد و این علت ناشی از بیماری‌های دیگری باشد، دکتر اطفال ممکن است کودک را به سایر متخصصان ارجاع دهد. در اینصورت بیماری به سرعت رفع خواهد شد و درمان مناسب کودک شروع می‌شود. مثلا کودکانی که آسم دارند باید به متخصص ریه یا اگر دچار شکستگی استخوان شده‌اند به متخصص ارتوپد مراجعه کنند.

ارزیابی بهترین درمان درد ناحیه قلب در کودک

والدین همواره امکان دارد این سوال برایشان ایجاد گردد که آیا درد سینه در کودکانشان درمان دارد؟ پاسخ این سوال بله است و به دو روش روند درمانی صورت می‌گیرد به این روش که علاوه بر درمان به روش دارویی، معالجه به صورت خانگی نیز وجود دارد. برای درمان دارویی معمولا اول علت باید پیدا شود و طبق آن دارو تجویز می‌شود.
هیچ فردی حق ندارد خودسرانه دارویی به کودک خردسال خود بدهد، زیرا جان آن‌ها به خطر خواهد افتاد و حتی ممکن است دچار عوارض جبران ناپذیری شوند. به عنوان مثال، اگر کودک شما به علت ذات الریه یا عفونت دچار درد در قفسه سینه شده است، ممکن است آنتی بیوتیک مناسب با کودک توسط پزشک تجویز شود. تجربه نشان داده است اگر کودکی که به خاطر استرس و اضطراب مداوم دچار درد در اجزاء بدن خود مانند قفسه سینه شده است، با مشاوره و قرص‌های مخصوص آرام بخش، کمی بیماری را می‌توان کنترل کرد و به همین طریق برای سایر بیماری‌ها داروی مخصوص به خود وجود دارد.

درمان خانگی درد ناحیه قلب در کودک

اگر درد قفسه سینه ضعیف است و مدت کوتاهی طول می‌کشد یا حالت رفت و برگشتی ندارد، می‌توانید به راحتی از کودک خود در منزل مراقبت نمایید. به این صورت که فرزند خود را تشویق به استراحت کافی و از لحاظ عاطفی نیز روحیه‌اش را تقویت کنید. همچنین برای تسکین درد می‌توانید به کودک خود شربت استامینوفن یا ایبوپروفن مخصوص کودکان بدهید. در روزهای اولیه، استفاده از کمپرس سرد را برای تسکین درد عضلات به مدت 20 دقیقه روی محل درد بگذارید. اما اگر درد بیشتر از دو روز طول کشید، روی عضله ای که درد می‌کند کیسه آب گرم به مدت ده دقیقه بگذارید. در این زمان است که گردش خون در بدن کودک بهتر می‌شود. همچنین می‌توانید کودک خود را به حمام آب گرم ببرید و تمرینات کششی را برای تسکین درد قفسه سینه به فرزند خردسال خود آموزش بدهید.

پارامترهای مهم برای پیشگیری از درد قفسه در کودکان

بیشتر کودکان و نوجوانان برای اینکه دچار درد در قفسه سینه خود نشوند، می‌توانند معیارهای زیر را بخوانند تا از بروز بیماری پیشگیری کنند و اگر این درد به مربوط به بیماری‌های زمینه‌ای است، رعایت مسائل زیر کمی از بدتر شدن اوضاع آن‌ها جلوگیری خواهد کرد.

• تغییر رژیم غذایی: اگر کودک شما به علت مشکلات معده مانند ریفلاکس دائما دچار درد در قفسه سینه خود می‌شود، باید از خوردن غذاهای چرب که همراه با ادویه‌های تند است، خودداری نماید. همچنین قطع مصرف شکر و شیرینی جات و نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه یا نسکافه، سوزش قفسه سینه و درد را در کودکان کاهش می‌دهد.
• استراحت و خواب کافی: زمانی که کودک شما دچار درد در ناحیه قفسه سینه می‌شود، او را تشویق به استراحت بیشتر کنید تا فشار به جناغ سینه و اجزای دیگر کمتر وارد شود.
• تکنیک‌های آرام سازی: اگر کودک شما دائما استرس و اضطراب را تجربه می‌کند، در وهله اول شما می‌توانید آنها را از لحاظ عاطفی ساپورت کنید، بعد از آن می‌توانید کودک خود را به کلاس‌های یوگا، مدیتیشن و سایر تمرینات بفرستید تا به کاهش استرس آنها کمک نمایید.
• حفظ کردن وزن مناسب: چاقی زیاد امکان دارد خطر بیماری‌های مرتبط با قلب را افزایش دهد بنابراین کودک خود را به ورزش کردن و انتخاب غذاهای سالم تشویق کنید.

سخن پایانی

درد قفسه سینه در کودکان اگرچه اغلب خوش‌خیم است، اما نمی‌توان آن را بدون بررسی دقیق نادیده گرفت. بیشتر دردهای سینه‌ای در سنین پایین منشأ عضلانی، اسکلتی یا تنفسی دارند. به‌عنوان مثال، یک ضربه جزئی حین بازی، یا سرفه‌های شدید مداوم می‌تواند منجر به التهاب در عضلات یا مفاصل قفسه سینه شود. همچنین اضطراب در کودکان مدرسه‌ای و نوجوانان می‌تواند خود را به‌شکل درد قفسه سینه بروز دهد. با این حال، در صورتی که درد با فعالیت تشدید شود، یا همراه با علائمی چون تنگی نفس، تعریق سرد، رنگ‌پریدگی، یا افت هوشیاری باشد، باید بلافاصله به پزشک مراجعه شود، چرا که احتمال مشکل قلبی یا ریوی مطرح است. تشخیص به‌موقع علت این دردها کمک می‌کند از بروز عوارض جدی در کودک جلوگیری شود. متخصص کودکان، در صورت لزوم، کودک را به فوق تخصص قلب یا ریه ارجاع خواهد داد تا آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم انجام شود. اطمینان از سلامت قلب و ریه کودک از اولویت‌های حیاتی در چنین مواردی است، به‌ویژه زمانی که کودک از درد تکراری شکایت دارد یا والدین متوجه تغییراتی در رفتار یا انرژی او شده‌اند.